संक्षिप्त परिचय
संक्षिप्त परिचय
दोलखा जिल्ला ऐतिहासिक तथा धार्मिक आस्थाका प्रतिक श्री भीमेश्वर तथा कालिञ्चोक भगवती मन्दिर, नेपालको प्रमाणिक समय निर्धारण गर्ने गौरीशङ्कर हिमाल, प्रख्यात च्छो-रोल्पा हिमताल, शैलुङ्गका सय चुचुरा, सर्वोच्च शिखर सगरमाथा जाने स्थल मार्गको प्रवेशद्वार जिरी बजार, आदि जस्ता ऐतिहासिक महत्त्व राख्ने प्राकृतिक छटाहरूबाट परिचित छ। यो जिल्ला बागमती प्रदेशका १३ वटा जिल्लाहरू मध्ये पहाडी लगायत उच्च हिमाली भाग समेत ओगट्ने जिल्ला हो। काठमाडौँबाट १३२ कि.मि. उत्तर-पूर्वमा रहेको यस जिल्लाको सदरमुकाम चरिकोट बजार समुन्द्र सतहदेखि १९७० मिटर उचाइमा अवस्थित छ।
सिमाना
पूर्व : रामेछाप र सोलुखुम्बु जिल्ला
पश्चिम : सिन्धुपाल्चोक र काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला
उत्तर : चीनको स्व:शासित क्षेत्र तिब्बत
दक्षिण : रामेछाप जिल्ला
भौगोलिक अवस्थिति
आक्षांश : २७°२८' देखि २८°० उत्तर
देशान्तर : ८५°५०' देखि ८६°३२' पूर्व
उचाइ : ७३२ देखि ७१३४ मिटर सम्म
क्षेत्रफल : २,१४,२८७ हेक्टर
जिल्लाको सबैभन्दा उच्च स्थान : गौरीशङ्कर हिमाल (७१३४ मि.)
जिल्लाको सबैभन्दा होचो स्थान : सित्तली (७३२ मि.)
प्राकृतिक भू-बनौट
प्राकृतिक भू-बनौटलाई हेर्दा दोलखा जिल्लामा उच्च हिमाली क्षेत्र ३५%, उच्च पहाडी क्षेत्र ४०% र मध्य पहाडी क्षेत्र २५% रहेको छ।
राजनैतिक/प्रशासनिक विभाजन
सदरमुकाम : चरिकोट
गाउँपालिका : ०७ वटा
नगरपालिका : २ वटा
प्रतिनिध सभा निर्वाचन क्षेत्र : १ वटा
प्रदेश सभा निर्वाचन क्षेत्र : २ वटा
हावापानी
यस जिल्लामा पाइने मुख्य हावापानीका प्रकारहरूमा अर्धउष्ण हावापानी, समशीतोष्ण हावापानी, ठण्डाशीतोष्ण हावापानी र हिमाली हावापानी रहेका छन्। खोलाको किनार र पहाडी खोँचतिर अर्धउष्ण हावापानी पाइन्छ भने मध्य पहाडी भागतिर समशीतोष्ण हावापानी पाइन्छ। दोलखाको अधिकांश भाग उच्च पहाडी भू-भागले ढाकेको हुँदा यहाँको हावापानी ठण्डाशीतोष्ण हो भन्न सकिन्छ। हिमाली हावापानी भएको ठाउँमा वर्षभरि नै जाडो हुने र प्राय: अधिकांश महिना हिउँ जमिरहेको पाउन सकिन्छ।
